اصول و روش تحقيق
تعريف تحقيق:
تحقيق كلمه عربی بوده كه در لغت به معنای، به حقيقت امری رسيده گی كردن، رسيده گی و يا باز جويی كردن و راست و درست كردن است و در اصطلاح عبارت از دريافت معلومات دقيق و واقعی در باره يك موضوع مشخص و معيين و شرح نتايج آن ميباشد.
همچنان تحقيق را ميتوان به عنوان به كار گيری روش علمی به منظور بررسی يك مساله تعريف كرد. اين روش برای دست يا بی به اطلاعات قابل اعتماد و مفيد به کار رفته ، هدف آن كشف پا سخ برای سوالات پر معنا از طريق به كار گيری روش های علمی است. و تحقيق به طور عام تلاش نظام مند و هدفمند برای كسب دانش معتبر و قابل اطمينان است.
معادل كلمه تحقيق در زپان انگليسي Research بوده که معنای آن پژوهش ،جستجو، تتبع و يا جستجو كردن و تحقيقات علمی كردن است.
در فرهنگ انگليسي Webster در مورد تحقيق چنين آمده است: تحقيق عبارت از سعی و تلاش و يا پشت كار منظم در يك موضوع به منظور استخراج كردن و يا تجديد نظر در آن ميباشد.
در واقع هر تحقيق ويا Research دارای اهداف معيين ميباشد و يا هم تجسس و كاووش هايی است که مستلزم يك سلسله فعاليت ها و مجاهدات پيهم برای دريافت واقعيت ها، تحت قاعده در آوردن فرضيه هايی تاييد شده و تثبيت تيوری هايی ( نظريات ) موجوده، توضيح وتصريح نظريات گذشته، كسب دانش و بينش واقعی راجع به وقايع رويداد های تاريخی تهيه و ترتيب احصاييه هايی حياتی و ضروری درك و شناخت پديده های طبيعی تفسير و تعبير يافته ديگران از طريق تركيب و ترتيب اطلاعات و شواهد لازمه به منظور نتايج مؤثق از آن ميباشد.
به صورت عموم تحقيق را به تحقيقات اجتماعی Social Research، تحقيق اسنادی Documentary Research و تحقيق علوم طبيعی يا لابراتواری Laboratory R. تقسيم كرده اند. كه هر كدام شامل منابع جداگانه و كار برد های مشخص خويشرا داراست.
و هر يك دارای تفاوت هايی هستند و به علت تفاوت در ماهيت موضوع هر كدام، بايد روش تحقيق جداگانه را كار گيرند.
در علوم طبيعي پديده های فزيكی و بيولوژيكی مورد مطالعه قرار ميگيرد در اين علوم تعداد محدودی از متغير هاکه قابليت اندازه گيری دقيق دارند، در توصيف بسياری از پديده ها دخيل هستند و نيز بيان قوانين جهان شمول امكان پذير است.
اين تحقيقات روابط بين پديده هايی را كه آشكارا در جهان تغيير ناپذير اند صورت بندی ميكند و دانشمندان علوم طبيعي پديده هايی را بررسی ميكنند كه كمتر به تعابیر ذهنی نياز دارد و پروسه تحقيق در آزمايشگاه امكان پذير است و وسايلی برای اندازه گيری و تثبيت نتيجه آن در آزمايشگاه وجود دارد. در حاليكه در تحقيقات اجتماعی، ابعاد تاريخي، رفتار انسان و هم جنبه های ذهنی تجربه انسانرا در نظر بايد داشت چنانچه اگر دانشمند علوم اجتماعی بخواهد به رفتار افراد وگروه پی برد بايد خودش را به جای آنها قرار دهد تا ( بدون دخالت احساسات و عقايد شخصی ) ارزش ها، طرز تلقی و نظر حقيقی آنها را بفهمد وچون افراد محيط اجتماعيشان به طور مستمر در حال تغيير اند در نتيجه دانشمندان علوم اجتماعی نمی توانند مانند دانشمندان علوم طبيعی روش تحقيق معيين و ثابتی را پيش بينی، ودرك دنيايی در حال تغيير به كار گيرند. در تحقيقات علوم اجتماعی مفهوم درك كردن مهم پنداشته ميشود و در مورد مفهوم درك كردن توافقی وجود ندارد وبدو طريق بيان شده است. مفهوم درك كردك توام با احساس Epathic Understanding و درك تجربی يا Experimental Understanding [3] همعينان دانشمندان علوم اجتماعی هم مشاهده كننده مسايل اجتماعی هستند و ( ممكن عقايد خود را در رساله تحقيق (دخالت دهند) وهم در توسعه و بهبود در نظام علمی خود سهم دارند ( كه درين صورت بايد مانند دانشمندان علوم طبيعی ارزش ها و احساسات خود را در تحقيق دخالت ندهند ) يعنی در تحقيقات اجتماعی از دخيل نمودن نظر اجتناب ورزند زيرا تحقيقات اجتماعي عمليه ايست براي اثبات نمودن ويارد نمودن يک فرضيه و درين زمينه محققان مشكلات و فرضيه های طرح شده مربوط به جامعه و محيط را با مطالعه نورم های اجتماعی و ارتباط دادن آن كار هايی اجتماعی حل فصل ميكند محققان علوم اجتماعی با موضوعات انسانی در گير است او علاقمند به رفتار خود و رشد اوبه عنوان عضوی از گروه است.
اين گونه تحقيقات با مراجعه به ساحه اجتماعی جامعه و مردم از طريق تهيه مصاحبه ها انكيت يا سوالنامه ها جداول به صورت مستقم و روياروی و ياهم غير مستقيم صورت ميگيرد.
علاوه بر مراجع بالايی كه به حيث منابع مهم تحقيقات اجتماعی به شمار ميرود اينگونه تحقيقات ميتوانند با استفاده از مواد دست دوم ويا مواد مستند و تكميل شده موجود ديگران در آرشيف ها، مراكز احصايوی ،مجله هاي تحقيقی و مسلكی، روزنامه ها، شرح حال ها، مواد تاريخی، فلم ها، ادبيات رشته های مختلف ( شعر و داستان ) و مراجع مواد ديگر تهيه گردند.
در بخش تحقيقات اسنادی بايد گفت كه عمدتاً متكی به منابع و ماخذ بوده و منابع آن، مراكز معلوماتی، كتابخانه ها، آرشيف ها آثار دست نويس يا خطی، ريكارد های فاميلی، بيوگرافی ها و شرح حال ها ميباشد.
